۱۵ نوامبر ۲۰۱۰

از زبان صدراعظم اسبق آلمان غربی (5)

سرکوب چکسلواکی و تاثیر آن بر صلح جهانی

قطعاً مجارستان نخستین کشوری نبود که اتحاد سیاه جماهیر شوروی خیزش مردمی آنرا سرکوب می کرد. در طول دوران جنگ سرد، لهستان، چکسلواکی، مجارستان، آلمان شرقی و یوگوسلاوی هرکدام چند بار مورد هجوم تانکهای شوروی واقع شدند و بالفور گرایش های ضد کمونیستی در آنها مورد سرکوب شدید واقع گردید. یکی از این دورانهای سرکوب مصادف است با ریاست ویلی برانت بر وزارت امور خارجه آلمان غربی و دست بر قضا ریاست او بر کنفرانس وزرای کشورهای عضو ناتو در 1968 میلادی. این دوره از کنفرانس ناتو بویژه بر مساله تنش زدایی و ایجاد ارتباط متقابل و صلح آمیز با پیمان ورشو تمرکز داشت. ویلی برانت ریاست کنفرانس را برعهده داشت و تمام تلاش خود را بر مبنای هسته اعتقادی خود بر مدار تنش زدایی از دو بلوک که تنها راه مسالمت آمیز حل مساله آلمان و اتحاد دوباره آن می شناخت، قرار داده بود.

وی معتقد بود بدون حل مساله آلمان قادر نبودند به صلح جهانی دست یابند و همچنین بدون ایجاد ارتباط سالم و به دور از جنجال های تبلیغاتی دوران جنگ سرد نمی شد به مساله آلمان وارد شد. در خاطرات خود می نویسد: «استدلال من آن بود که کاهش نیروها [دو بلوک قدرتمند] باید از جایی شروع شود که بیش از سایر مناطق به این امر نیاز دارد و آن اروپای مرکزی است. انجام مذاکرات میان اعضای ناتو و مسکو و پیمان ورشو برای بررسی دقیق مساله در آینده ای نزدیک مطلوب است؛ و همچنین روشن ساختم که بخش دیگر آلمان نمی تواند از این ملاحظات مستثنی شود.» ابتکار برانت در کشاندن کنفرانس ناتو به سمت اتحاد دو آلمان بالفور منجر به کاهش متوازن نفرات در خطوط مرزی شد که به عنوان قدم نخست بسیار جای امیدواری داشت.

اما همزمان در پشت پرده آهنین بلوک شرق اتفاق دیگری در حال رخ دادن بود. آزادیخواهان ضد کمونیست چکسلواکی در "بهار پراگ" مبدل به وزنه قدرت برای خروج از اتحاد جماهیر شوروی می شدند. امری که قطعا در آن زمان به مزاج مسکو خوش نمی آمد. نیروی نظامی مسکو فوراً شورش مردمی مدافع دولت ملی چکسلواکی را سرکوب کرد. مخالفان را در داخل خاک آن کشور تعقیب کرد و هسته های مقاومت را در هم شکست. این اتفاق ناخوشایند ضربه مرگباری بود بر تلاشهای نیروهای میانه رو بلوک غرب در مذاکرات صلح با بلوک شرق. برانت خود می گوید: «... با تهاجم شوروی به چکسلواکی کل قضیه [مذاکرات صلح دوجانبه] به حال تعلیق درآمد. این ضربه شدیدی به همسایگان ما و شکستی جدی برای سیاست ما بود.»

یک ماه پس از این اتفاق، در اولین کنفرانس دولتهای فاقد سلاح اتمی در ژنو می گوید: «ما از حق مداخله هیچکس دفاع نمی کنیم ... کشورهای قدرتمند، بویژه قدرتهای هسته ای، به لحاظ داشتن این سلاح ها نمی توانند مدعی آن باشند که اصول اخلاقی یا عقلانی هم به نفع آنها عمل می کنند... اعضای هیات نمایندگی چکسلواکی که مجبور بودند سکوت کنند اشک در چشم داشتند. هنگامی که مدتی پس از این کنفرانس، در کنفرانس یونسکو در پاریس گفتم "بگذارید هر ملتی راه خود را تعیین کند" بار دیگر اشک در دیدگان آنها جمع شد.»

0 دیدگاه: